درمان غیر جراحی واریس
بهترین دکتر قلب شیراز دکتر مهدی اکرمی: واریس به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن رگهای سطحی پاها (اغلب رگهای وریدی) گشاد و پیچ‌خورده می‌شوند. این مشکل می‌تواند موجب درد، سنگینی در پاها، و در موارد شدیدتر حتی زخم‌های پوستی شود. تغییرات هورمونی، ژنتیک، سبک زندگی ناسالم، افزایش سن و اضافه وزن از عوامل خطرساز واریس هستند. درمان‌های متنوعی برای واریس وجود دارد که از لیزر به عنوان یکی از مؤثرترین روش‌های درمانی می‌توان نام برد. همچنین، روش‌های درمان خانگی مانند ورزش منظم، استفاده از جوراب‌های فشاری و روغن‌های گیاهی مانند روغن سیاه دانه می‌توانند به کاهش علائم و بهبود گردش خون کمک کنند. برای پیشگیری و درمان واریس، تغییرات در سبک زندگی، مراقبت از پوست و درمان‌های پزشکی ضروری است.
درمان واریس به دو دسته کلی تقسیم می‌شود: درمان‌های جراحی و درمان‌های غیر جراحی. در این مقاله به بررسی روش‌های درمان غیر جراحی واریس پرداخته خواهد شد.
1- استفاده از جوراب واریس (Compression Stockings)
یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان غیر جراحی واریس ، استفاده از جوراب‌های فشاری است. این جوراب‌ها فشار ملایمی به رگ‌ها وارد می‌کنند که موجب بهبود جریان خون در پاها و کاهش تورم می‌شود. این روش به ویژه در مراحل ابتدایی بیماری و در افرادی که علائم خفیفی دارند، مؤثر است.
بر اساس تحقیقات، حدود ۸۰ درصد افرادی که از جوراب واریس استفاده می‌کنند، کاهش قابل توجهی در درد و ورم پاهای خود تجربه کرده‌اند. جوراب واریس یک روش موثر در کنترل و درمان واریس است.
این موضوع نشان می‌دهد که جوراب واریس یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای پیشگیری و درمان واریس به شمار می‌رود.
توصیه می‌شود در طول ساعاتی که فعالیت یکنواخت نشسته یا ایستاده دارید جوراب بپوشید. (بهترین زمان برای پوشیدن جوراب اول صبح قبل شروع کار روزانه است . معمولاً در طول روز با شروع فعالیت روزمره ورم و خستگی پا شروع می‌شود پس بهتر است قبل از اینکه پاها متورم شود در ابتدای روز جوراب پوشیده شود.)
لازم نیست جوراب واریـس را در هنگام خواب و در حالت درازکش بپوشید.
نحوه عملکرد:
جوراب‌های واریس معمولاً از ناحیه مچ پا فشار بیشتری وارد می‌کنند و به تدریج این فشار به سمت بالا کاهش می‌یابد. این فشار باعث افزایش بازگشت خون به قلب و کاهش فشار داخل رگ‌ها می‌شود.
2- اسکلروتراپی (Sclerotherapy)
اسکلروتراپی (به انگلیسی: Sclerotherapy) یک روش غیر جراحی است که در آن از یک محلول خاص برای بستن رگهای واریسی استفاده می‌شود. این محلول به داخل رگ تزریق می‌شود و باعث تحریک رگ به بسته شدن می‌شود. پس از مدتی، این رگ‌ها جذب بدن می‌شوند و به تدریج از بین می‌روند. این روش برای کودکان و بزرگسالان مبتلا به ناهنجاری عروقی یا لنفاوی کاربرد دارد. در بزرگسالان، اسکلروتراپی اغلب برای درمان گشادشدگی مویرگ‌ها، رگهای واریسی کوچکتر، بواسیر و هیدروسل به کار می‌رود.
اسکلروتراپی یک روش درمانی (همراه با جراحی، فرکانس رادیویی و کند و سوز لیزری) برای درمان رگهای عنکبوتی، گاهی رگهای واریسی و ناهنجاری‌های وریدی است. برای تجسم کامل سیاهرگها، از سونوگرافی اسکلروتراپی، سونوگرافی هدایت شده استفاده می‌شود، بنابراین پزشک می‌تواند دقت و نظارت بهتری بر تزریق داشته باشد. در حقیقت اسکلروتراپی اغلب پس از تشخیص ناهنجاری‌های وریدی با سونوگرافی دوبلکس، تحت هدای
ت سونوگرافی انجام می‌شود. اسکلروتراپی در شیراز تحت هدایت سونوگرافی و با استفاده از مواد صاف کننده میکرو فوم نشان داده شده‌است تا در کنترل ریفلاکس از اتصالات صافن-فمورال و صافن-پوپلتئال مؤثر باشد. با این حال، برخی از نویسندگان مقالات علمی بر این باورند که اسکلروتراپی برای رگهای دارای ریفلاکس بزرگ، یا برای رگهایی که ریفلاکس محوری دارند مناسب نیست. این امر به دلیل ظهور فناوری‌های جدیدتر از جمله لیزر و فرکانس رادیویی است که اثربخشی بالاتری نسبت به اسکلروتراپی برای درمان این وریدها دارند.[
مراحل انجام اسکلروتراپی:
در فرآیند اسکلروتراپی، ابتدا ناحیه موردنظر توسط پزشک مشخص می‌شود. در صورتی که رگهای عمیق‌تر نیاز به درمان داشته باشند، از اسکن سونوگرافی برای تعیین محل دقیق رگ‌ها استفاده می‌شود. سپس، بی‌حسی موضعی به قسمت کوچکی از پوست، در بخش تحتانی ران یا ساق میانی، تزریق می‌شود. بعد از آن، یک سوزن وارد رگ اصلی می‌گردد و محلول نمکی حاوی هپارین برای باز نگه داشتن مسیر رگ تزریق می‌شود.
در مرحله بعد، پزشک از سوزن‌های کوچکتری به نام «سوزن پروانه‌ای» استفاده کرده و آن‌ها را وارد رگهای واریسی قابل مشاهده می‌کند. در این مرحله، محلول فوم به حجم کم از طریق این سوزن‌ها تزریق می‌شود. حین تزریق، از بیمار خواسته می‌شود مچ پای خود را بالا و پایین حرکت دهد تا جریان خون در رگهای عمیق افزایش یابد. این فرآیند بدون درد است، اگرچه ممکن است بیمار احساس فشار خفیف داشته باشد.
پزشک با استفاده از اسکن سونوگرافی واریس پا، عبور فوم در رگ را بررسی می‌کند و تزریق در هر سوزن 2 تا 3 بار تکرار می‌شود. پس از تکمیل تزریقات، سوزن‌ها برداشته شده و برای فشرده‌سازی رگهای درمان‌شده، از لنت‌های فشاری مانند اسفنج یا گاز استفاده می‌شود. سپس یک باند فشاری و در نهایت جوراب ساق بلند الاستیک روی پا قرار می‌گیرد. این باند فشاری کمک می‌کند رگ‌ها بهتر فشرده شده و فرآیند درمان سریع‌تر انجام شود. جوراب فشاری باید محکم باشد، اما نه به حدی که باعث تغییر رنگ یا ایجاد درد در پا شود.
3. لیزر درمانی (Laser Therapy)
در لیزر درمانی، از لیزر برای درمان رگهای واریسی استفاده می‌شود. این روش به طور خاص برای درمان رگهای واریسی کوچک مؤثر است. در این روش، لیزر به صورت غیر تهاجمی به رگهای آسیب‌دیده تابیده می‌شود و باعث بسته شدن رگ‌ها می‌شود. لیزر درمانی بر اساس طول موج نور بکار گرفته شده و توان آن به انواع لیزر کم توان یا لیزر سرد که معمولا توانی کمتر از ۵۰۰ میلی وات و گاها تا ۱۰۰۰ میلی وات دارند و نیز لیزر با توان متوسط که معمولا قدرت خروجی بین ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ میلی وات داشته و نیز لیزر پرتوان یا High Intensity که توان‌های بالاتر از ۵۰۰۰ میلی وات دارند تقسیم می‌شود.
مزایا:
الف- با توجه به این که این شیوه از درمان با کمترین میزان تهاجم انجام می‌شود، عوارض بعدی آن نسبت به روش های سنتی مشابه بسیار کمتر است.
ب- درمان با لیزر در جلسه‌های درمانی کوتاه قابل انجام بوده و در بسیاری از موارد نیازی به سپری کردن یک شب در بیمارستان نیست.
پ- درمان سریع و بدون درد.
ت- دوره نقاهت بعد از درمان با لیزر بسیار کوتاه‌تر از سایر روش‌هاست.
ث- میزان تورم، کبودی، جای زخم و … بعد از لیزر درمانی بسیار کم است.
4. درمان به وسیله امواج رادیوفرکانسی (Radiofrequency Ablation)
در این روش، امواج رادیوفرکانسی به داخل رگهای واریسی ارسال می‌شود تا رگ‌ها گرم شده و بسته شوند. این روش نیز یک درمان غیر جراحی است که نسبت به جراحی سنتی مزایای زیادی دارد.
نحوه عملکرد:
الف- تولید امواج رادیویی: در این روش، پروب فرکانس رادیویی به ناحیه آسیب‌دیده وارد می‌شود. این پروب به دستگاه تولید امواج رادیویی متصل است که امواج با فرکانس بالا تولید می‌کند. این امواج به بافت‌های هدف ارسال می‌شود.
ب- ایجاد حرارت: امواج رادیویی از طریق پروب به بافت‌های هدف منتقل می‌شود و باعث ایجاد حرارت در ناحیه مورد نظر می‌شود. این حرارت به‌طور کنترل‌شده و دقیق به بافت‌های آسیب‌دیده یا عصب‌ها اعمال می‌شود.
پ- تخریب یا تغییر بافت: حرارت ایجاد شده به تخریب یا تغییر ساختار بافت‌های آسیب‌دیده یا اعصاب آسیب‌دیده کمک می‌کند. این عمل باعث کاهش فعالیت عصب‌های دردناک و در نتیجه کاهش علائم درد می‌شود. بعد از مدتی رگ از بین رفته و جذب بدن می‌شود.
5- تغییرات در سبک زندگی
پیشگیری از واریس شامل مجموعه‌ای از اقدامات و تغییرات سبک زندگی است که می‌تواند از ایجاد یا تشدید واریس جلوگیری کند و سلامت رگ‌ها را حفظ کند. این اقدامات در جهت جلوگیری از واریس را می‌توان در چند دسته کلی تقسیم‌بندی کرد:
الف- ورزش منظم: ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی، شنا و دوچرخه‌سواری می‌توانند به تقویت عضلات پا و بهبود جریان خون کمک کنند.
ب- حفظ وزن مناسب. اضافه وزن فشار اضافی بر روی رگ‌ها وارد می‌کند و خطر ابتلا به واریس را افزایش می‌دهد. کنترل وزن از طریق تغذیه سالم و ورزش منظم به کاهش فشار بر روی رگ‌ها کمک می‌کند و به عنوان یکی از اصول کلیدی پیشگیری از واریس شناخته می‌شود.
پ- اجتناب از ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت. ایستادن یا نشستن طولانی باعث تجمع خون در رگ‌ها و افزایش فشار در دیواره‌های عروق می‌شود. در صورت ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت، باید پاها را مرتبا حرکت داده و استراحت داد.
ت. استفاده از کفش و لباس مناسب. لباس‌های خیلی تنگ و کفش‌های نامناسب می‌توانند جریان خون را محدود کنند و به رگ‌ها فشار وارد کنند. پوشیدن لباس و کفش راحت که جریان خون را محدود نکند، از روش‌های مؤثر پیشگیری از واریس است.
ث- بالا بردن پاها: هنگام استراحت، بالاتر قرار دادن پاها از بدن می‌تواند کمک کند تا خون به راحتی از پاها به سمت قلب بازگردد.
6- استفاده از داروها
در برخی موارد، پزشکان ممکن است داروهایی برای تسکین درد و علائم مرتبط با واریس تجویز کنند. این داروها معمولاً شامل مسکن‌ها یا داروهای ضد التهابی هستند که می‌توانند در کاهش درد و التهاب مؤثر باشند. همچنین داروهای وریدی (فلبوتونیک) ممکن است برای بهبود جریان خون تجویز شوند.
نتیجه‌گیری
درمان غیر جراحی واریس شامل مجموعه‌ای از روش‌هاست که می‌تواند به کاهش علائم و جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک کند. هرچند که در موارد شدید ممکن است جراحی نیاز باشد، ولی درمان‌های غیر جراحی برای بسیاری از افراد مؤثر واقع می‌شود.
مهم‌ترین نکته این است که تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند از پیچیده شدن واریس جلوگیری کند و کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد.
در صورتی که شما یا کسی که می‌شناسید از بیماری واریس رنج می‌برید، مشاوره با دکتر مهدی اکرمی متخصص قلب و عروق در شیراز بسیار مفید است جهت گرفتن نوبت آنلاین اینجا و گرفتن نوبت تلفنی اینجا کلیک کنید.
