یابت و بیماری‌های قلبی؛ ارتباط، خطرات و راه‌های پیشگیری
دیابت و بیماری قلبی دو مورد از شایع‌ترین مشکلات سلامت در جهان امروز هستند که ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. تحقیقات نشان می‌دهد افراد مبتلا به دیابت، به‌ویژه دیابت نوع ۲، بیش از سایرین در معرض ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی قرار دارند. در این مقاله به همراه بهترین دکتر قلب شیراز دکتر مهدی اکرمی به بررسی ارتباط دیابت و بیماری قلبی، عوامل خطر، علائم و روش‌های پیشگیری و کنترل می‌پردازیم.
دیابت چیست؟
دیابت نوعی بیماری متابولیکی (مربوط به متابولیسم بدن) و یکی از شایع‌ترین بیماری‌های غدد است که در آن بدن قادر به تولید یا استفاده مؤثر از انسولین نیست. این وضعیت باعث افزایش قند خون می‌شود و در صورت کنترل نشدن، می‌تواند به اندام‌های حیاتی مانند قلب، کلیه‌ها، چشم‌ها و اعصاب آسیب جدی وارد کند.
در واقع انسولین هورمونی است که از غدد پانکراس که واقع در پشت و زیر معده است ترشح می‌شود. پانکراس انسولین را به جریان خون منتقل می‌کند. انسولین در گردش باعث می‌شود، که قند وارد سلول‌های بدن شده و مقدار قند موجود در خون را کاهش می‌دهد. همانطور که میزان قند خون شما کاهش می‌یابد، ترشح انسولین از پانکراس نیز کم می‌شود. از طرفی دیگر گلوکز (قند خون) برای سلامت شما حیاتی است، در واقع گلوکز ماده مغذی ضروری است که انرژی لازم برای عملکرد مناسب سلول‌های بدن را فراهم می‌کند. گلوکز همچنین منبع اصلی سوخت مغز شما نیز است.
دیابت یک نوع بیماری مزمن است، بدین معنی که اگر چه می‌توان آن را کنترل کرد، اما تمام عمر با فرد همراه است.
انواع دیابت
دیابت چند نوع مختلف دارد که هرکدام به دلایل متفاوتی ایجاد می‌شوند. در بعضی افراد بدن دیگر انسولین نمی‌سازد، در برخی دیگر سلول‌ها به انسولین پاسخ نمی‌دهند و گاهی هم بارداری یا مشکلات پانکراس باعث بالا رفتن قند خون می‌شود. علاوه بر این، انواع نادرتری مانند دیابت مونوژنیک یا دیابت ناشی از سوء تغذیه هم وجود دارد. در ادامه این مطلب قرار است بیشتر با انواع دیابت آشنا شویم و بهتر بفهمیم دیابت چه شکل‌های متفاوتی دارد و چرا درمان آن برای هر فرد می‌تواند کاملا متفاوت باشد.
دیابت نوع ۱
معمولاً در سنین پایین بروز می‌کند و بدن انسولین تولید نمی‌کند. بیماری خودایمنی که باعث تخریب پیش‌رونده سلول‌های بتای پانکراس و کمبود تقریبا کامل انسولین می‌شود.
دیابت نوع ۲
شایع‌ترین نوع دیابت که اغلب به دلیل سبک زندگی ناسالم و اضافه‌وزن ایجاد می‌شود. اختلال مزمن در تنظیم قند خون ناشی از ترکیب مقاومت به انسولین در بافت‌های محیطی و نقص نسبی ترشح انسولین از سلول بتا است.
دیابت بارداری- دیگر نوع دیابت، دیابت بارداری است که در دوران بارداری رخ می‌دهد، اما بعد از تولد نوزاد ممکن است از بین برود. علت دیابت در انواع آن مختلف بوده و هر شرایطی باعث ایجاد نوع خاصی از این بیماری می‌شود.
بیماری‌های قلبی چیست؟
به گفته بهترین دکتر قلب شیراز دکتر مهدی اکرمی بیماری‌های قلبی و عروقی شامل مشکلاتی مانند بیماری عروق کرونر، سکته قلبی، نارسایی قلبی و فشار خون بالا هستند. این بیماری‌ها اغلب به دلیل تجمع چربی و کلسترول در دیواره رگ‌ها ایجاد می‌شوند و جریان خون به قلب را کاهش می‌دهند.
ارتباط دیابت و بیماری قلبی
دیابت یکی از بیماری‌های مزمن است که اگر به خوبی کنترل نشود، به رگ‌ها، عضله قلب و جریان خون آسیب می‌زند و ممکن است زمینه چند نوع بیماری قلبی جدی را فراهم کند. رابطه دیابت و بیماری قلبی فقط یک ارتباط همزمان نیست؛ قند خون بالا با تشدید آترواسکلروز، افزایش فشار خون، چربی خون و لخته‌شدن خون، خطر آنژین، سکته قلبی، نارسایی قلبی و آریتمی را بالا می‌برد. ترک سیگار، تغذیه سالم، تحرک، کاهش وزن و پیگیری منظم زیر نظر بهترین قلب و غدد شیراز دکتر مهدی اکرمی، برای پیشگیری و درمان مهم است.
مشکل اصلی دیابت این است که با گذشت زمان، باعث تجمع چربی در دیواره رگ ها شده و مانع از عملکرد صحیح رگ های خونی می گردد. در چنین وضعیتی خون رسانی به قلب و سایر نقاط بدن مختل می شود. متاسفانه با گذشت زمان و عدم درمان این وضعیت بدتر شده و بیمار دچار انسداد شریان ها می شود.
علائم بیماری قلبی در افراد دیابتی
در مراحل اولیه، معمولا بیماری قلبی هیچ علامتی ندارد. اما اگر تاثیر دیابت بر قلب بیشتر شود و بیماری قلبی پیشرفت کند، ممکن است علائم خاصی را تجربه کنید. علائم شما به نوع بیماری قلبی و شدت آن بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
1- درد یا فشار در قفسه سینه
2- تنگی نفس
3- خستگی غیرعادی
4- تپش قلب
5- سرگیجه یا تهوع
6- ورم اندام ها
7-سکته مغزی
توجه به این علائم و مراجعه زودهنگام به پزشک می‌تواند از عوارض جدی جلوگیری کند.
راه‌های پیشگیری از دیابت و بیماری قلبی
(دیابت بیماری است که در حال حاضر در سطح جهانی بسیار شایع شده است و اقدامات لازم برای پیشگیری از دیابت امری ضروری است. تقریبا همه افراد به نوعی در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ قرار دارند. اگر دیابت به بیماری مزمن و غیرقابل کنترلی تبدیل شود، مشکلات جدی‌تری مانند بیماری‌های قلبی و کبدی را به‌دنبال دارد. پیشرفت از پیش‌دیابت به دیابت اجتناب‌ناپذیر نیست. اگرچه نمی‌توانید عواملی مانند ژن‌ها یا سن خود را تغییر دهید، اما برای جلوگیری از دیابت باید اقدام کنید. تغییر در سبک زندگی اولین راهکار پیشگیری از دیابت است.)
پیشگیری و کنترل این دو بیماری تا حد زیادی به اصلاح سبک زندگی وابسته است:
1- تغذیه سالم
الف- مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه
ب- کاهش مصرف قند، نمک و چربی‌های اشباع
ج- استفاده از غلات کامل و پروتئین‌های سالم
2- فعالیت بدنی منظم
حداقل ۳۰ دقیقه ورزش در روز، مانند پیاده‌روی سریع، شنا یا دوچرخه‌سواری، نقش مهمی در کنترل قند خون و سلامت قلب دارد.
3- کنترل وزن
کاهش وزن اضافی می‌تواند مقاومت به انسولین را کاهش داده و فشار روی قلب را کم کند.
4- کنترل منظم قند خون و فشار خون
اندازه‌گیری منظم قند خون، کلسترول و فشار خون برای افراد دیابتی ضروری است.
5- ترک سیگار و کاهش استرس
سیگار و استرس مزمن از عوامل تشدیدکننده بیماری‌های قلبی و دیابت هستند.
جمع‌بندی:
دیابت و بیماری‌های قلبی ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند و بی‌توجهی به یکی می‌تواند خطر ابتلا به دیگری را افزایش دهد. با آگاهی، تشخیص زودهنگام و رعایت سبک زندگی سالم می‌توان تا حد زیادی از بروز عوارض جدی پیشگیری کرد. اگر به دیابت مبتلا هستید، مراقبت از سلامت قلب باید یکی از اولویت‌های اصلی شما باشد.
